toplumsal gruplar

          TOPLUMSAL GRUPLAR
 

Sosyolojiyi, en genel anlamıyla, toplumu inceleyen bir bilim olarak tanımlamıştık. Toplum ise, içinde bulunduğumuz ilişkiler bütünüdür. Bu ilişkiler bir toplumsal yapı içinde toplumsal gruplar aracılığıyla gerçekleşir.Her birey değişik koşularda ve farklı zamanlarda farklı gruplar içerisinde bulunur. Toplumsal gruplar, bireylerin bir amaç doğrultusunda karşılıklı ilişkide bulunması ile gerçekleşir.

insanlar, doğum ya da evlât edinme yoluyla öncelikle bir aile grubuna girerler. Evlilik aracılığıyla akrabalık grupları içinde yer alırlar. Öte yandan, bireyin
cinsiyeti, yaş düzeyi, yetenekleri, eğitim düzeyi, mesleği, ilgileri, dünya görüşü,hayat felsefesi gibi etkenlerle girip çıktığı gruplar da vardır. Bireyin bu etkinliği
ömür boyu devam eder. Bireyin grup üyeliğine seçilmesi bazen atanma ile bazen davet edilme ile gerçekleşir. Bazı durumlarda bireyin belli bir test ve sınavdan
geçmesi de istenebilir.Bireyler, çok sayıda grubun üyesidir. Aile içinde anne, okulda öğretmen,kooperatifte yönetici, sedikada ya da bir dernekte üye olabilir. Bireyler her gruba
uygun davranış kalıplarını, değerleri ve normları benimseyip ona göre davranmak zorundadırlar.“Toplumsal grup, en az iki kişinin belli bir amaçla oluşturduğu ortak
değer ve normlara sahip göreli sürekliliği olan topumsal bir varlıktır.”Topluma yeni katılan bireyler öncelikle küçük gruplara girerler. Her
katıldıkları grupta yeni statüler ve roller elde ederler. Bu anlamda, toplumsal yapı farklı yapılara sahip birçok grubu bir arada tutar.
- Toplumsal grup nedir? Bir insan öncelikle hangi gruplara üye olur?- Sizin üye olduğunuz gruplar nelerdir?1. Toplumsal Grup ve Özellikleri Her toplumsal birlik toplumsal grup oluşturmaz.
Bir arada bulunan insanların toplumsal grup olabilmesi için birtakım özellikler taşıması gerekir. Bu özellikleri kısaca şöyle sıralayabiliriz:
- Gruplar, her şeyden önce, birbiriyle karşılıklı ilişkide bulunan, birbirinin davranışını dikkate alan insanlardan oluşur.
- Her grubun ortak değerleri, normları ve amaçları vardır.
- Grup içindeki her birey bir statüye ve statünün gerektirdiği bir role sahiptir.
- Grup içi normlara ve rollere uyulduğu sürece grup varlığını devam ettirir.
- Grup üyeleri arasında bir iş bölümü vardır. Grupta her birey ne yapması
gerektiğinin ve üzerine düşen sorumluluğun farkındadır.- Gruplar göreli bir sürekliliğe sahiptir. Gruptan bazı üyeler çıksa bile, grup
varlığını devam ettirir.
- Grup üyeleri gruba özgü bir kimlik geliştererek grup bilinci oluşturur.
Grupların toplumsal işlevleri ise şunlardır:
- Toplumsal gruplar, öncelikle bireyin ihtiyaçlarını gideren bir işleve
sahiptir. Örneğin, üniversite, kişinin belli bir bilim dalında uzmanlaşmasını ve bir
meslek edinmesini sağlamak; sendika, üyelerinin ekonomik, toplumsal haklarını
savunmak için vardır.
- Toplumsal gruplar bireyin toplumsallaşmasını sağlar. Bu süreç içerisinde
 
birey, içinde yaşadığı toplumun kültürünü kazanarak bir kişilik, toplumsal bir
 
kimlik edinir.
 
- Toplumsal gruplar bireylerin yalnızlık duygularını ortadan kaldırır, ona
 
güven verir. Bireyi özellikle kent yaşamında yalnızlık duygusundan kurtarır.
 
- Toplumsal gruplar dayanışma ve bağlılık duygularını geliştirir. Kişinin
 
yaşamına bir amaç ve anlam kazandırır. Bireyin yalnızlığını gidermesine, toplumsal
 
dönüşümlere ayak uydurmasına, yaşadığı toplumu ve dünyayı daha iyi tanımasına,
 
yardımcı olur.
 
Toplumsal yaşam içerisinde grup niteliği taşımayan geçici birtakım
 
birliktelikler de vardır. Bunlar toplumsal yığın ve ketegori olarak adlandırılır.
 
Toplumsal yığınlar, fiziksel yakınlıklarına rağmen, aralarında
 
karşılıklı bir ilişki bulunmayan, yüzeysel ve geçici bir etkileşim içinde bulunan
 
insan birliktelikleridir.
 
Toplumsal yığınlarda rol ve statüler belirlenmemiştir.
 
Toplumsal yığınlar çeşitli biçimlerde görülürler:
 
- Sıradan kalabalıklar: Sokakta gezenler, kırmızı ışıkta bekleyenler,
 
otobüs kuyruğunda bekleyenler sıradan kalabalıklara örnek gösterilebilir.
 
- izleyici ve dinleyici kalabalığı: Bir tiyatro, futbol karşılaşması ya da
 
film izleyenler, konser dinleyenler bu tür kalabalık örnekleridir.
 
- Gösteri kalabalığı: Miting alanında toplananlar, yürüyüş yapanlar, resmî
 
geçit yapanlar bu türden kalabalığa örnektir.
 
- Etkin kalabalıklar: Yağmacılar, fanatik spor taraftarları,
 
linç girişiminde bulunan topluluklar etkin kalabalıkları oluştururlar.
 
Toplumsal kategori ise, aynı fiziksel mekânı paylaşmayan, ancak ortak
 
birtakım özellikleri olan topluluklardır. Toplumsal kategoriler yaş, cinsiyet,
 
meslek, gelir, eğitim gibi özelliklere göre oluşurlar.